Genialna przyjaciółka

id: 624854 not VIP Open in MaM

By Elena Ferrante, Alina Pawłowska-Zampino

Series: Cykl neapolitański #1

Language: Polish

Category: Ebook - General Fiction

Categories: General Fiction

Size: 2.9 MiB mobi Files: 1

Uploader:

Uploaded At: 2020-05-23 03:00:53

My Brilliant Friend, Neapolitan novels, Polish translation

Description

"L'amica geniale" ("My Brilliant Friend") - a 2011 novel by Elena Ferrante
Neapolitan novels #1
Polish translation

Elena Ferrante: Genialna Przyjaciółka
Cykl Neapolitański, Tom I

Tłumaczenie: Alina Pawłowska-Zampino

Sześćdziesięcioletnia Elena Greco dowiaduje się, że Lila, jej przyjaciółka z czasów dzieciństwa, zniknęła bez śladu. Elena przypuszcza, że przyjaciółka wprowadziła w życie swoje odwieczne pragnienie zniknięcia ze świata, w którym żyła, usunąwszy przedtem wszelkie ślady swego istnienia. Chcąc znaleźć wytłumaczenie dla tego gestu, Elena postanawia opowiedzieć niezwykłą historię ich przyjaźni. I tu rozpoczyna się podróż w przeszłość, która przeniesie czytelnika w lata pięćdziesiąte ubiegłego wieku, na przedmieścia Neapolu. Niezwykła opowieść o przyjaźni i dążeniu do wyrwania się z rzeczywistości zdominowanej przez biedę, ciemnotę i przemoc.



„Genialną przyjaciółkę” zaludnia tłum postaci – każdy tom otwiera się zresztą spisem osób – ale najważniejsze są tu dwie kobiety, Elena i Lila, które od dzieciństwa łączy niełatwa więź. Owa więź, będąca zarazem przyjaźnią, nienawiścią, zazdrością, relacją dominacji i podległości, stanowi kręgosłup tej historii i jej najlepiej literacko dopracowany aspekt. Ale byłaby niemożliwa bez miasta pozostającego integralnym bohaterem opowieści – bez Neapolu. Neapol zaś, jak skądinąd wiadomo, to nie jest łatwy kawałek chleba, zwłaszcza jeśli się pochodzi z marnej dzielnicy.

Ferrante ma gest: dzieje neapolitańskich rodzin są rozpisane na pół stulecia, od lat 40. do współczesności („Historia ucieczki” skupia się na przełomie lat 60. i 70.), przy czym epickość ta jest naturalistycznie surowa, bez cienia nostalgii. Neapol biedaków to miejsce koszmarne – przesycone brutalną przemocą i powszechną mizoginią, zinfiltrowane przez kamorrę, faszystów czy komunistów, zniewolone niezaspokojonymi apetytami na pieniądze i seks, rządzące się prawem rodowej zemsty. Czy z takiej otchłani można się w ogóle wydostać? Można – mówi Ferrante – ale się za to sporo płaci.

Elena, narratorka wszystkich tomów cyklu, uchodzi za osobę, której udało się uciec, wystrzelić w górę dzięki wykształceniu, talentowi, łutowi szczęścia. Ale Elena to uległa konformistka – w przeciwieństwie do Lili. Lila – przy wszystkich różnicach przywodząca trochę na myśl stworzoną przez Stiega Larssona postać Lisbeth Salander – ma prawdziwie genialny umysł oraz zdumiewający potencjał nieposłuszeństwa, przekory, zdolności manipulowania ludźmi i ogólnej socjopatii. Ma też tajemnicę: na początku pierwszej części dowiadujemy się, że jako dojrzała kobieta po sześćdziesiątce znikła bez śladu, zacierając za sobą wszelkie tropy. Opowieść Eleny to wyraz buntu wobec tego aktu samozniszczenia – a także deklaracja ostatecznego wyzwolenia się spod dominującego wpływu przyjaciółki.

Ferrante postanowiła upiec parę pieczeni na jednym ogniu: jej cykl stwarza iluzję historii autobiograficznej, jest również rodzajem oryginalnego Künstlerromanu (narratorka zostaje pisarką). To też powieść społeczna z mocnym zacięciem feministycznym, nieuciekająca od polityki – ta polityczność, jeśli mogę zauważyć na marginesie, bywa tu odrobinę naiwna, choć XX-wieczne Włochy były przecież politycznie rozgrzane do czerwoności. Przede wszystkim jednak monumentalne dzieło Ferrante to złożony romans psychologiczny. I wciągające, subtelnie skrojone, wartościowe czytadło. Niemniej pojawiające się tu i ówdzie porównania z „Moją walką” Karla Ovego Knausgarda uważam za chybione. [Piotr Kofta, Dziennik.pl]

Tom II, "Historia nowego nazwiska":
https://www.myanonamouse.net/t/625189

Tom III, "Historia ucieczki":
https://www.myanonamouse.net/t/625685

Tom IV, "Historia zaginionej dziewczynki":
https://www.myanonamouse.net/t/625877
 

Other Torrents